0.13 Scouting ve ittifakla çalışmak
Yazım aşamasında
Bu sayfa şu anda yazılıyor ve 30 Eylül 2026'da yeniden güncellenecek. Okurken eksik ya da yanlış bulduğunuz yeri sayfanın altındaki yorum bölümüne yazabilirsiniz. Bir cümleyi seçip yorum bırakırsanız hangi satıra baktığınız da bize ulaşıyor. Gelen geri bildirimler bu turda metnin neresinin değişeceğini belirliyor.
Bu derste ne öğreniyoruz
Diğer takımların robotları hakkında neyi öğrenmeye çalışıyoruz? Sayıları nereden okuyoruz, kendimiz ne not alıyoruz? İttifak ortağıyla maçtan önce ne konuşuluyor?
Ne için bilgi topluyoruz
Maçtan önce ittifak ortağınızla kimin ne yapacağını konuştuğunuzu 0.12 Yarışma günü ve pit dersinde gördünüz. O konuşma ancak ortağın robotunun neyi yapıp neyi yapamadığını biliyorsanız plana dönüşüyor. Rakip tarafta da aynı şey geçerli, karşı robotların sahada nereye gittiğini bilen takım kendi robotunu nereye götüreceğine sahaya çıkmadan karar veriyor.
Bu amaçla diğer robotlar hakkında bilgi toplamaya scouting deniyor. Bilgi iki yerden geliyor. Pitte takımla konuşup robotu yakından görüyorsunuz, tribünden maçı izleyip robotun sahada gerçekten ne yaptığına bakıyorsunuz. İş tek kişiye kalmıyor, takımın bir kısmı maçları izlerken bir kısmı pitleri geziyor. Bu iş turnuvanın ilk maçından son sıralama maçına kadar sürüyor.
Sayıları site tutuyor
Maç skorları, sıralama ve her takımın maça katkısı zaten kayıt altında. Resmî site ve topluluk siteleri bunları her maçtan sonra yayımlıyor, takımın bu sayıları elle yazmasına gerek yok. Bağlantılar 0.K sayfasında.
| Site | Ne veriyor |
|---|---|
| FTC Events | Resmî sonuçlar, sıralama ve ödüller |
| FTC Scout | Takımın katkısını otonom, sürücü kontrollü ve endgame olarak ayrı gösteriyor, dünya sıralaması veriyor |
| The Orange Alliance | Etkinlik, maç ve takım geçmişi, maç videosu bağlantıları |
| FTC Stats | Sezon bazlı takım sıralaması ve katkı tabloları |
Türkiye takımları bu sitelerde görünüyor, geçen sezonun katkı sayıları okunabiliyor. FRC tarafını bilenlerin tanıdığı The Blue Alliance FRC'ye ait, FTC'de karşılığı bu siteler.
Kendi notlarınız için ayrı bir uygulama kurmanız gerekmiyor. Rehberin hazır scouting tablosu 0.K basılacaklar tablosunda duruyor, Google Sheets, Excel ve LibreOffice açıyor, pit, maç ve seçim listesi için üç doldurulabilir sekmesi var. Yazdırmak isteyene aynı tabloların PDF'i orada.
Ayrım şu. Siteden okunan şey sayı, takımın kendi tuttuğu şey gözlem.
Kendi notumuz ne olacak
Sitenin vermediği şey pitte ve tribünde görülen ayrıntı. Robot bu sezonun görevlerinden hangilerini yapıyor, otonomda ne yapıyor, çözülmemiş bir sorunu var mı. Bu üç soruyu her pitte aynı biçimde sormak cevapları karşılaştırılabilir kılıyor. Takımın anlattığı şey robotun tasarlanan hedefi olabilir, bu yüzden "bunu yapabiliyor mu" yerine "bunu bu turnuvada yaptı mı" diye sormak daha net cevap getiriyor. Fotoğraf çekmeden önce izin isteyin.
Notu nereye tutacağınız size kalmış. Yazdırıp elle doldurmak isteyene 0.K'daki pit scouting ve maç scouting sayfaları var, bilgisayarda tutmak isteyene az önce anlatılan tablo. Defter de olur. Aranan tek şart, takımdan biri "şu takımın otonomu nasıl" diye sorduğunda cevabın bulunması.
Tribünde izlerken bir tuzak var. Ekrandaki skor ittifakın skoru, iki robotun birlikte yaptığı işin toplamı. O skoru tek takımın performansı diye yazarsanız güçlü ortakla oynayan zayıf robotu güçlü sanıyorsunuz. İzlerken ittifakın puanına değil, o robotun kendi başına ve sürekli yaptığı işe bakıyorsunuz. Tek maç da robotun bütününü göstermiyor, ilk maçta çalışmayan otonom ikincide çalışabiliyor, not sonraki maçlarla güncelleniyor.
Pitteki konuşmanın bir parçası da yedek parça. Maçtan hemen önce servosu bozulan takım yandaki pitten ödünç alıyor, siz de elinizde fazla olan parçayı ihtiyacı olana veriyorsunuz. Birazdan sahada karşı karşıya gelecek takımların birbirine bu biçimde yardım etmesine Gracious Professionalism deniyor.
Ortakla plan ve seçime hazırlık
Toplanan bilgi maçtan önce tek soruya iniyor. Hangi görevi hangi robot yapacak.
İlk konuşulan otonom. İki robot sahanın neresinden başlıyor ve hangi yolu izliyor. Yollar kesişiyorsa biri bekliyor ya da rota değişiyor, çünkü otonomda çarpışan iki robot çoğu zaman ikisinin de otonomunu bitiriyor. Maçın geri kalanında aynı hedefe iki robotun birden yönelmemesi için sahayı ya da görevleri paylaşıyorsunuz.
Konuşma saha kenarında sıra beklenirken yapılıyor. Takımların çoğu sahanın küçük bir çizimini yanında taşıyor, üzerine tahta kalemiyle yol çizip maçtan sonra siliyor. Karar iki sürücünün de aklında kalacak tek cümleye iniyor, daha uzun planı maçın ortasında kimse hatırlamıyor. Robotunuzda o gün bir sorun varsa ortağa baştan söylüyorsunuz, çalışmayan özellik üzerine plan kurulmasın diye.
Sıralama maçları ilerledikçe notlarınızda bir şey daha birikiyor, hangi robotlarla yan yana iyi çalışılabileceği. En yüksek puanı yapan robot ile sizin robotunuzu tamamlayan robot aynı olmayabiliyor. Sizin yapamadığınızı yapan ve otonomu sizinkiyle çakışmayan robot daha az puan yapsa bile daha iyi ortak. Aynı şey sizin için de geçerli, diğer takımlar sizi izliyor ve pitinize gelip soruyor. Çalışan özelliklerinizi açıkça anlatmak seçilme şansınızı belirliyor, söylediğiniz işi maçta yapmamak ise o takımın listesinden düşmek demek. Seçimin nasıl yapıldığı 0.14 İttifak seçimi, playoff ve ilerleme dersinde.