0.12 Yarışma günü ve pit

Alana geliş ve pit yerleşimi

Etkinlik günü alana giren takımı önce giriş işlemleri karşılıyor. Takımın kaydını yaptıracağı masa, o günün programı ve saatleri girişte ya da etkinlikten önce gönderilen duyuruda yazıyor. Program etkinlikten etkinliğe değişiyor, bu yüzden alana girince ilk bakılacak şey o günün kendi programı.

Kayıttan sonra takıma ayrılmış yere gidiyorsunuz. Bu yer bir masa ve etrafındaki küçük bir alan. Robot gün boyunca burada bekliyor, aletler ve malzemeler burada duruyor, iki maç arasında robota burada bakılıyor ve jüri takımı burada ziyaret ediyor. Bu alana pit deniyor.

Pitte neyin nereye konacağı sizin kararınız, ama düzenin bir amacı var. Robot masanın üstünde ve üzerinde çalışılabilecek biçimde duruyor. Şarj olan bataryalar birinin görebileceği yerde, aletler aranmadan bulunacak biçimde, çantalar ve kişisel eşyalar ayak altından çekilmiş oluyor. Maça çağrı geldiğinde robotu alıp sahaya götürmeniz gerekiyor, o sırada pitte aranan alet ya da batarya zamanınızı yiyor.

Pit sayılan yer masayla bitmiyor. Masaların arasındaki koridor ve takımların ortak kullandığı alan da pit alanının parçası. Oradaki davranış ve güvenlik kuralları masanızın başındakiyle aynı. Alanın nerede bittiğini etkinliğin kendi yerleşimi gösteriyor.

Pitte gün boyunca takımdan biri bulunuyor. Takım maça, jüriye ya da yemeğe dağıldığında robotun ve malzemenin başında kimse kalmazsa şarjdaki batarya gözetimsiz kalıyor, ortada duran alete kimse bakmıyor ve pite gelen görevli ya da jüri üyesi kimseyi bulamıyor. Kimin ne zaman kalacağı takımın kendi düzenlemesi.

Pitte gözlük, kapalı ayakkabı, alet sınırı ve robotu taşımak gibi güvenlik kuralları 0.6 Güvenli çalışmak dersinin turnuva bölümünde anlatılıyor, burada tekrar etmiyoruz.

Yerleştikten sonra günün programına bakıyorsunuz. Giriş işlemleri, robot kontrolü, pratik maç, jüri görüşmesi ve sıralama maçları aynı günün içinde birbirine yakın saatlerde ilerliyor. Bu işlerin sırası her etkinlikte aynı olmuyor, bir etkinlikte jüri görüşmesi robot kontrolünden önce gelebiliyor. Bu yüzden programı bir bütün olarak takip etmek gerekiyor, tek bir saati akılda tutmak yetmiyor.

Inspection

Yarışmaya gelmeden önce robotu güncel kontrol listesiyle gözden geçirmiştiniz, bu hazırlık 0.11 Kickoff'tan yarışmaya dersinde anlatılıyor. Etkinlikte aynı kontrolü bu kez görevliler yapıyor. Robot kontrolüne, yani inspection'a robotu ve sürücü cihazlarını götürüyorsunuz, görevli listedeki maddelere robotun üzerinde tek tek bakıyor.

Kontrolün baktığı şeyler somut. Robotun başlangıç boyutunun izin verilen sınıra sığıp sığmadığı, bataryanın ve kabloların sabit olup olmadığı, ana şalterin erişilebilir olup olmadığı, keskin kenar ya da açıkta kalan hareketli parça gibi güvenlikle ilgili noktalar. Kontrol cihazlarının yazılım sürümü de bakılan maddeler arasında. Hangi maddelere bakıldığı sezonun resmî listesinde yazıyor.

Bir madde geçmezse görevli neyin düzeltileceğini söylüyor. Robotu pite götürüp düzeltmeyi yapıyor, sonra kontrole geri dönüyorsunuz. Bu dönüş olağan bir şey, kontrolden ilk seferde geçmemek takımı yarışmadan çıkarmıyor. Kontrol tamamlanmadan robot maça çıkamıyor, bu yüzden istenen düzeltme pitte bekleyen öteki işlerin önüne geçiyor.

Inspection bir ödül değerlendirmesi değil. Görevli robotun kurala uyup uymadığına bakıyor, tasarımın iyi olup olmadığına puan vermiyor. Robotu ve takımın çalışmasını değerlendiren jüri, ayrı bir görüşmede ve ayrı ölçütlerle karşınıza çıkıyor.

Sezonun resmî kontrol listesi 0.K Kaynaklar ve basılacaklar sayfasından indiriliyor. Maddeleri buraya kopyalamıyoruz, çünkü liste her sezon yeniden yayımlanıyor.

Jüri görüşmesi ve pit ziyaretleri

Jüri görüşmesinde takım sezon boyunca yaptığı işi anlatıyor. Robotun nasıl bu hale geldiği, hangi denemelerin yapıldığı ve takımın kimlerle çalıştığı görüşmenin konusu. Portfolyonun ve görüşmenin nasıl hazırlandığı 0.11 Kickoff'tan yarışmaya dersinde, hangi ödülün neye baktığı 0.2 Ödüller ve dünyaya giden yol dersinde anlatılıyor.

Ezberlenmiş bir sunum ile kendi kararını açıklayan bir takım jürinin karşısında farklı duruyor. Bir mekanizmayı neden seçtiğinizi, ilk denemenin neden tutmadığını ve sonra neyi değiştirdiğinizi kendi sözlerinizle anlatmak, aynı şeyi bir metinden okumaktan daha inandırıcı oluyor. Görüşmeye giren herkesin işin bir bölümünü kendi başına anlatabilmesi buradan geliyor.

Jüri anlatılanı dinlemekle kalmıyor, soru soruyor. Robotun bir parçasını göstermenizi isteyebiliyor, bir kararın alternatifini ya da takımın bir sonraki adımını sorabiliyor. Bu sorular takımı zor durumda bırakmak için değil, anlattığınız işin gerçekten sizin olduğunu görmek için soruluyor.

Planlı görüşme ile pit ziyareti ayrı şeyler. Görüşmenin saati ve yeri programda yazıyor. Pit ziyaretinde ise jüri üyeleri gün içinde pitinize geliyor, robota bakıyor ve kısa sorular soruyor. Bu ziyaretlerin hepsi önceden saatle duyurulmuyor. Pitte kalan kişinin robotu ve takımın çalışmasını birkaç cümleyle anlatabilmesi bu yüzden gerekiyor.

Maça çağrı ve saha hazırlığı

Çoğu etkinlikte takımın sahaya ilk çıkışı pratik maç oluyor. Pratik maç sıralamaya girmiyor, sonucu kimsenin puanına yazılmıyor. Değeri de buradan geliyor. Robot ilk kez gerçek sahada, gerçek zeminde ve gerçek oyun parçalarıyla çalışıyor. Atölyede görünmeyen bir sorun burada ortaya çıkıyor ve sıralama maçları başlamadan pite dönüp düzeltecek vaktiniz oluyor. Pratik maçı atlamak yerine oynamak, ilk gerçek maçınızı robotun ikinci denemesi yapıyor.

Sonrasında oynanan maçlara sıralama maçı deniyor. Takımlar günün sonundaki sıralamaya bu maçların sonuçlarıyla yerleşiyor. Takımın kaçıncı maçta ve hangi ittifakta oynayacağı maç programında yazıyor, program alandaki ekranlarda ve etkinliğin duyurduğu yerde bulunuyor. Sıralamanın günün devamında ne işe yaradığı 0.14 İttifak seçimi, playoff ve ilerleme dersinde.

Sıranız yaklaştığında robot ve sürücü cihazları hazırlanıyor. Batarya dolu, robot şarj kablosundan ayrılmış, sürücü cihazı robota bağlı ve program açık oluyor. Takım sahanın yanındaki bekleme alanına gidiyor ve saha görevlilerinin yönlendirmesini izliyor. Görevliler hangi ittifakın hangi tarafta olduğunu ve robotun sahaya ne zaman alınacağını söylüyor.

Sahaya takımın tamamı çıkmıyor. Robotu maçta yöneten sürücüler ve onlarla birlikte sahaya çıkan kişilerden oluşan gruba sürüş ekibi deniyor. Bu ekipte robotu kullanmayan, sürücülerle konuşan ve görevlilerle iletişimi yürüten bir kişi bulunuyor, buna koç deniyor. Koç maç sırasında sahayı ve süreyi izliyor, sürücülere ne zaman ne yapacaklarını söylüyor. Sahaya kaç kişinin çıkabildiği, koçun kim olabildiği ve ekipte başka hangi görevlerin bulunduğu güncel Manual'de yazıyor. Bu sayılar sezonla değişebildiği için güncel metne 0.K Kaynaklar ve basılacaklar üzerinden ulaşıyorsunuz.

Saha görevlisiyle ve hakemle iletişim tek kişiden, koçtan yürüyor. Sürücüler maç sırasında bir sorun gördüğünde hakeme değil koça söylüyor. Bir karara itirazınız ya da kurala dair bir sorunuz olduğunda bu sahada tartışılmıyor. Etkinliklerde soru ve itiraz için ayrı bir başvuru yolu var, koç maçtan sonra bu yola başvuruyor ve hakemler soruyu orada dinliyor. Bu yolun adı ve nasıl işlediği güncel Manual'de yazıyor.

Robot sahaya alındığında iki şey kontrol ediliyor. Robotun sahada nereye ve hangi yöne konduğu oyunun kuralına ve takımın planına bağlı, yanlış yöne konan robot otonom bölümde yanlış yere gidiyor. Sürücü cihazında seçili programın o maç için istediğiniz program olup olmadığına da bakılıyor, çünkü yanlış program otonom bölümü baştan boşa çıkarıyor. Cihazların nasıl kullanıldığına burada girmiyoruz.

Sahada yalnız değilsiniz, aynı ittifaktaki takımla maçtan önce kimin ne yapacağı konuşuluyor. Otonomda iki robotun birbirine çarpmaması, aynı hedefe aynı anda gitmemesi ve maç sonunda kimin nereye gideceği bu konuşmada kararlaştırılıyor.

Maç arası bakım ve sonraki maça hazırlık

Maçtan dönen robot doğrudan masaya bırakılmıyor, önce kontrol ediliyor. Maçta ne olduğunu sürücüler biliyor. Robotun yapmadığı bir hareket ya da çarpışmada gelen bir ses akılda tazeyken robotun üzerinde aranıyor.

Bakılacak şeyler çoğunlukla aynı. Çarpışmada gevşeyen civatalar ve bağlantılar, eğilmiş ya da kırılmış bir parça, yerinden çıkmış bir kablo ve bataryanın durumu. Maçtan dönen batarya bir sonraki maça takılmıyor, dolu olanla değiştiriliyor ve dönen batarya şarja alınıyor. Dolu ve boş bataryaların pitte ayrı durması, sıradaki maça hangi bataryanın gideceğini kimsenin düşünmesine gerek bırakmıyor.

Bir sonraki maça kalan süre, ne değiştirebileceğinizi belirliyor. Gevşeyen civatayı sıkmak dakikalar alıyor, bir mekanizmayı değiştirmek ise robotun yeniden denenmesini gerektiriyor ve pitte deneme yapacak yer yok. Büyük bir değişikliği maç arasına sıkıştırmak, çalışan bir robotu denenmemiş bir robota çevirebiliyor. Kalan süre kısaysa küçük düzeltmeyle çıkmak ve büyük değişikliği günün sonuna ya da bir sonraki etkinliğe bırakmak seçeneklerden biri.

Sürücü cihazı ile robot arasındaki bağlantı koptuğunda ilk başvurulacak yer etkinliğin teknik görevlileri. Yarışma alanında birçok robot aynı anda çalıştığı için robotun kablosuz ayarının etkinliğin verdiği kanal talimatına uygun olması ve takımın telefonlarındaki kişisel erişim noktasının kapalı tutulması isteniyor. Bu ayarın nasıl yapıldığını robotu kurarken göreceksiniz.

Her maçtan sonra ne olduğunu kısa bir not olarak yazmak, günün sonunda hangi sorunun tekrar ettiğini görmenizi sağlıyor. Aynı notu diğer takımlar için de tutmaya başladığınızda scouting yapıyorsunuz. Diğer takımları izlemek, notları tutmak ve ittifak ortağıyla planlamak 0.13 Scouting ve ittifakla çalışmak dersinde.

Ekler

• Kaynaklar ve basılacaklar
• 2026-27 Competition Manual. Etkinlik kuralları, sürüş ekibi ve inspection bölümleri. Sezon içinde güncelleniyor.
• FTC Event Resources. Resmî inspection listesi ve etkinlik belgeleri.
• 0.2 Ödüller ve dünyaya giden yol
• 0.6 Güvenli çalışmak
• 0.11 Kickoff'tan yarışmaya