Breadboard nedir, nasıl kullanılır? Delikler nasıl bağlı, ilk LED devresi - Sahadan Notlar

Bu yazıda ne yapacağız?

Breadboard'un içine bakıp hangi deliğin hangisine bağlı olduğunu göreceğiz.

ve − güç raylarını doğru kullanacağız.

LED, direnç ve buton ile ilk devreleri kuracağız.

Sanal breadboard'da en sık yapılan 5 hatayı bulup düzelteceğiz.

Breadboard'da akımın nasıl ölçüldüğünü göreceğiz.

Neden işe yarar? Breadboard'da lehim yapmadan devre kurar, söker, yeniden kurarsınız. Çalışmayan devrelerin çoğu tek bir şeyden çıkar: hangi deliklerin içeriden bağlı olduğunu bilmemek.

Breadboard çizimi: sol yarıda üstten delikler, sağ yarıda plastiğin altındaki metal şeritler; her sütunda a-e bir şerit, f-j ayrı bir şerit, kenarlarda boydan boya + ve − rayları

Breadboard nedir, ne işe yarar?

Breadboard, lehim yapmadan devre kurmaya yarayan delikli bir deney tahtasıdır. Bacakları deliğe itersiniz; içteki metal yaylar hem tutar hem birbirine bağlar. Delikler arası 2,54 mm (0,1 inç) olduğu için LED, direnç, entegre ve Arduino Nano doğrudan oturur.

Boy	Delik	Düzen
Mini	170	17 sütun × 10 delik, genelde güç rayı yok
Yarım	400	30 sütun × 10 delik + 4 ray × 25
Tam	830	63 sütun × 10 delik + 4 ray × 50

Breadboard'un delikleri birbiriyle nasıl bağlantılı?

Her sütunda a-e arasındaki 5 delik içeriden aynı metal şeride bağlıdır; f-j ayrı bir şerittir. Ortadaki kanal iki yanı ayırır. Kenarlardaki raylar ise boydan boya bağlıdır.

Aynı şeride takılan iki bacak, birbirine değiyormuş gibi bağlanır.
Komşu sütunlar (ör. 12 ve 13) birbirine bağlı değildir.
Kanal, entegrelerin (DIP) iki sıra bacağını ayırmak için vardır: entegre kanalın üstüne oturur.

Breadboard + ve − (güç rayları)

Arduino'nun 5V ve GND pinlerinden gelen kablolar + ve − raylarına giriyor, + ray boyunca bir ışık gidip geliyor; altta ortadan bölünmüş bir ray ve kesiğin üstünden köprü kablosu

Kenardaki uzun sıralar güç raylarıdır: kırmızı çizgili + (5 V), mavi çizgili − (GND). Gücü bir kez raya verirsiniz, bütün parçalar oradan alır.

Arduino 5V → + ray, GND → − ray.
İki kenardaki raylar birbirine bağlı değildir; ikisini de kullanacaksanız iki kısa kabloyla birleştirin.
Bazı uzun kartlarda raylar ortadan bölünmüştür. Emin değilseniz multimetre ile süreklilik (bip) ölçün.

Breadboard'da LED devresi kurma

İki panel: solda yanlış, LED'in iki bacağı aynı 5'li şeritte ve LED yanmıyor; sağda doğru, bacaklar yan yana iki ayrı şeritte ve LED yanıyor

Kural tek: her parçanın iki bacağı iki farklı şeride girer, birbirine bağlanacak uçlar aynı şeride girer.

Kırmızı kablo: + ray → a5.
220 Ω direnç: c5 → c9. Direncin yönü yoktur. Değeri okumak için direnç renk kodları.
LED: uzun bacak (anot) e9, kısa bacak (katot) e10. Kısa bacak tarafında LED'in kenarı düzdür.
Siyah kablo: a10 → − ray.

Akım + raydan direnç ve LED'in içinden geçip − raya döner. 5 V, kırmızı LED (yaklaşık 2 V) ve 220 Ω ile akım yaklaşık (5 − 2) / 220 ≈ 14 mA'dir.

Paralel iki LED: her LED'e kendi direncini verin ve her birini + ile − arasına ayrı yoldan bağlayın.

Kendiniz deneyin: sanal breadboard

Önce bir deliğe dokunun ve neyin yandığına bakın; sonra Hatayı bul sekmesinde LED'i yanmayan 5 devreyi düzeltin.

Burada dokunduğunuz deliğe bağlı bütün delikleri gösteren sanal bir yarım boy breadboard ve hatalı parçasını bulup düzelteceğiniz beş LED devresi var; JavaScript ile çalışır. Açılmadıysa yukarıdaki iç yapı çizimi ve adımlar aynı bilgiyi veriyor.

Breadboard'da buton bağlantısı

Breadboard'da buton devresi: + raydan butona, butondan 220 ohm dirençle LED'e, LED'den − raya. Buton kanalın üstünde; basılınca LED yanıyor

Buton ortadaki kanalın üstüne oturur; basınca sol ve sağ bacak çiftleri birleşir ve LED yanar. Dört bacaklı butonlarda bacaklar içeriden ikişer ikişer bağlıdır; hangisinin hangisi olduğundan emin değilseniz multimetrenin süreklilik kademesiyle bakın.

Butonu Arduino'ya okutmak için pin 2'ye ve GND'ye bağlayıp INPUT_PULLUP kullanın: kodu Arduino nedir yazısında.

Breadboard ile yapılan basit devreler

LED + direnç: yukarıdaki devre, her şeyin başı.
Butonla LED: Arduino'suz, yalnız + ve − raylarıyla.
Paralel iki LED: her LED'e ayrı direnç.
Potansiyometreyle parlaklık: 220 Ω'a seri bir potansiyometre LED'i kısar.
Arduino ile Blink: pin 8 → direnç → LED → GND.

Mini breadboard ve breadboard güç modülü

Mini breadboard (170 delik): çoğunda güç rayı yoktur. Nano ya da tek bir sensör için yeter.
Güç modülü: kartın ucuna, iki ray çiftine oturur. 6,5-12 V adaptör ya da USB ile beslenir; her ray çifti jumper ile 5 V, 3,3 V ya da kapalı seçilir. 3,3 V isteyen bir modül varken jumper'ı kontrol edin.

Breadboard'da akım ölçme

Direncin bir bacağı şeritten çıkarılmış, multimetrenin kırmızı probu boşalan şeride, siyah probu açıktaki bacağa bağlı; multimetre mA kademesinde yaklaşık 13,6 mA gösteriyor

Akım ölçmek için multimetre devrenin içine (seri) girer: devreyi bir yerden açar, boşluğu multimetreyle kapatırsınız. Gerilim ölçerken ise devreyi açmazsınız, problar iki noktaya değer.

Sık yapılan hatalar

Belirti	Sebep	Çözüm
LED yanmıyor, bacakları aynı sütunda	İki bacak aynı şeritte	Bir bacağı yandaki sütuna alın
LED çok parlak, ısınıyor	Direnç aynı şeritte ya da hiç yok	Direnç iki ayrı şeride takılmalı
Her şey doğru görünüyor, LED sönük	LED ters	Uzun bacak + tarafına
Kartın bir yarısı çalışmıyor	Ray bölünmüş ya da öbür kenar beslenmiyor	Kesiğin ya da iki kenarın arasına kablo
Devre bir çalışıp bir kesiliyor	Bacak tam oturmamış, ince bacak	Bacağı düzeltip başka deliğe takın
Arduino kapanıp açılıyor	+ ve − raylar kablo ile kısa devre	USB'yi hemen çekin, kabloları kontrol edin

Kaynaklar

Erişim: 17 Ekim 2026

SparkFun, How to Use a Breadboard: 5 klipsli şeritler, orta kanal ve DIP entegreler, 0,1 inç aralık, güç rayları, bölünmüş raylar, 400 ve 170 delikli kartlar.
Adafruit, Full sized breadboard: 830 delik, iki yanda güç rayları.
Handson Technology, MB102 breadboard güç modülü veri sayfası: 6,5-12 V ya da USB giriş, her ray için 0 V / 3,3 V / 5 V jumper'ı.
SparkFun, How to Use a Multimeter: akımı seri ölçme, sigorta uyarısı, süreklilik kademesi.
Arduino Docs, Blink: 220 Ω direnç, kırmızı LED için 1,8-2,2 V, uzun bacak anot.