Arduino nedir, ne işe yarar? Uno pinleri, ilk kod ve kod yükleme

Bu yazıda ne yapacağız?

1. Arduino'nun ne olduğunu ve kartın üstünde neyin nerede durduğunu göreceğiz.
2. Uno, Nano ve Mega arasından hangisini seçeceğimize karar vereceğiz.
3. Arduino IDE'yi kurup ilk kodu (Blink) karta yükleyeceğiz.
4. Sanal Uno'da yanıp sönme süresini kendimiz değiştireceğiz.
5. Dış LED ve buton bağlayıp ilk devremizi kuracağız.

Neden işe yarar? Robot araba, radar ya da akıllı sera: hepsi aynı üç adımla başlar. Bu yazının sonunda bir LED'i kodla yakıp bir butonu okuyabilirsiniz; geri kalan projeler bunun üstüne kurulur.

Arduino nedir?

Arduino, üzerinde küçük bir bilgisayar (mikrodenetleyici) olan ve bilgisayardan USB ile kodlanan açık kaynaklı bir elektronik karttır. En yaygını Arduino Uno: kalbinde ATmega328P işlemcisi var.

Arduino ne işe yarar, nasıl çalışır?

Arduino girdileri okur, yüklediğiniz koda göre karar verir ve çıktıları sürer. Kodun iki parçası var:

• setup(): kart açılınca bir kez çalışır. Pinlerin görevi burada belirlenir.
• loop(): ardından sonsuza kadar tekrar eder. Asıl iş burada yapılır.

Nerelerde kullanılır, neler yapılabilir?

• Engelden kaçan robot araba: HC-SR04 mesafe sensörü ve L298N motor sürücüsü.
• Radar: bir servo motor HC-SR04'ü döndürür, mesafeler ekrana çizilir.
• Çizgi izleyen robot, akıllı sera (toprak nemi ölçüp pompa çalıştırma), park sensörü, elektronik zar.

Arduino çeşitleri: Uno, Nano, Mega

Uno ile Nano farkı: işlemci ve kod aynı. Nano küçüktür, doğrudan breadboard'a oturur, DC jakı yoktur ve 2 analog girişi fazladır.

Uno R4 notu: R4'te bir pinden en fazla 8 mA çekin (R3'te 20 mA). LED'e yine direnç takın, motoru pine bağlamayın.

Arduino Uno pinleri (pinout)

Aşağıdaki sanal Uno'nun Pin haritası sekmesinde her gruba dokunup açıklamasını görebilirsiniz.

Arduino IDE kurulumu ve kod yükleme

Arduino IDE'yi arduino.cc/en/software adresinden indirin. IDE 2, Windows 10 ve üstü (64 bit), macOS 10.15 ve üstü ile 64 bit Linux'ta çalışır. Kurmak istemiyorsanız tarayıcıda çalışan Arduino Cloud Editor da var.

1. Kartı USB kablosuyla bağlayın (Uno R3'te USB-B, R4'te USB-C).
2. Üstteki açılır menüden Arduino Uno'yu ve portu seçin. Görünmüyorsa Araçlar > Kart ve Araçlar > Port.
3. Doğrula (✓) ile kodun derlendiğini kontrol edin.
4. Yükle (→) düğmesine basın. Sağ altta bildirim çıkınca kod kartta çalışmaya başlar.

Port Windows'ta COM3 gibi, Linux'ta /dev/ttyACM0 gibi görünür.

Arduino 1. ders: Blink ile LED yakmak

İlk kod hep budur: kart üstündeki L LED'i (pin 13) saniyede bir yakıp söndürür. IDE'de Dosya > Örnekler > 01.Basics > Blink ile de açılır.

// Blink: kart üstündeki L LED'i (pin 13) saniyede bir yanıp söner
void setup() {
  pinMode(LED_BUILTIN, OUTPUT);     // bir kez: pini çıkış yap
}

void loop() {                       // sonsuza kadar tekrar
  digitalWrite(LED_BUILTIN, HIGH);  // yak (5 V)
  delay(1000);                      // 1000 ms = 1 s bekle
  digitalWrite(LED_BUILTIN, LOW);   // söndür (0 V)
  delay(1000);
}

LED_BUILTIN Uno'da 13 demektir. delay() milisaniye ister ve beklerken kart başka iş yapmaz.

Kendiniz deneyin: sanal Uno

Önce yanık süresini 200, sönük süresini 800 ms yapın; sonra pini 8'e alıp 3 kez seçin ve kodun nasıl değiştiğine bakın.

Dış LED bağlamak: direnç neden şart?

Direnç, LED'den geçen akımı sınırlar. Dirençsiz LED hem kendini hem pini bozabilir. 220 Ω ile akım yaklaşık 14 mA olur. Renk bantlarını okumak için direnç renk kodları yazısına bakın.

// Dış LED: pin 8 -> 220 Ω -> LED (uzun bacak) -> LED (kısa bacak) -> GND
const int LED_PIN = 8;

void setup() {
  pinMode(LED_PIN, OUTPUT);
}

void loop() {
  digitalWrite(LED_PIN, HIGH);
  delay(200);                // kısa yanık
  digitalWrite(LED_PIN, LOW);
  delay(800);                // uzun sönük
}

Buton okumak

Butonun bir bacağı pin 2'ye, öbürü GND'ye gider. INPUT_PULLUP kartın içindeki direnci açar, dış direnç gerekmez. Dikkat: basılıyken LOW okunur.

// Buton: pin 2 -> buton -> GND. Basınca L LED'i (pin 13) yanar.
const int BUTON = 2;

void setup() {
  pinMode(BUTON, INPUT_PULLUP);     // içteki direnç pini 5 V'a çeker
  pinMode(LED_BUILTIN, OUTPUT);
}

void loop() {
  if (digitalRead(BUTON) == LOW) {  // basılı: pin GND'ye bağlandı
    digitalWrite(LED_BUILTIN, HIGH);
  } else {
    digitalWrite(LED_BUILTIN, LOW);
  }
}

Arduino nasıl öğrenilir?

1. Blink: süreleri değiştirin, dış LED ekleyin.
2. Buton: girdi okumayı öğrenin.
3. Analog: bir potansiyometre ile analogRead(), LED parlaklığı için analogWrite().
4. Hareket: servo, sonra sürücüyle DC motor.
5. Proje: bunları birleştirip robot araba ya da radar yapın.

Sık yapılan hatalar

Kaynaklar

Erişim: 17 Ekim 2026

• Arduino, UNO R3 teknik özellikler: 5 V, 7-12 V, 20 mA pin akımı, 3.3V pininden 50 mA, 32 KB bellek, LED_BUILTIN 13.
• Arduino Docs, UNO R3 ve veri sayfası (A000066): pin tablosu, A4/A5 I2C.
• Arduino Docs, UNO R4 Minima veri sayfası: RA4M1 48 MHz, 256 KB, 6-24 V, pin başına 8 mA.
• Arduino Docs, UNO R4 WiFi: ESP32-S3, 12×8 LED matris.
• Arduino Docs, Nano ve Mega 2560: boyut, pin sayıları.
• Arduino Docs, Blink: 220 Ω, kırmızı LED için 1,8-2,2 V.
• Arduino Docs, analogWrite ve analogRead: PWM pinleri, 490/980 Hz, 0-1023.
• Arduino Docs, IDE 2 ile kod yükleme ve IDE 2 kurulumu: adımlar, sistem gereksinimleri, Linux port izni.
• Arduino Docs, Button: pull-up direnci, boşta kalan pin.