Seçmeli Robotik Kodlama 1. dönem 1. yazılı soruları ve cevap anahtarı (2026-27)

Kısa cevap: 2026-27'de Robotik Kodlama dersini ilk kez seçen öğrencilere yeni öğretim programı uygulanıyor. Bu yüzden 1. dönemin 1. yazılısı ağırlıkla programın ilk temasını ölçer: robotik kavramlar, etik, güvenlik ve gizlilik, algoritma, akış şeması, test etme ve hata ayıklama. Okul yazılılarında soruların cevabını öğrencinin kendisinin yazması gerekir, yani test sorusu kullanılmaz. Aşağıda yeni programın öğrenme çıktılarına göre hazırladığımız 7 soruluk bir örnek yazılı, puanlı cevap anahtarı ve konu dağılımı tablosu var.

Bu örneği hazırlamadan önce internette paylaşılan robotik kodlama yazılılarını inceledik. Bulduklarımızın tamamı ya 2023 tarihli eski programa göre hazırlanmıştı ya da hangi programa göre hazırlandığı belli değildi. Yeni programın ilk temasında yer almayan konular bu yazılılarda sıkça soruluyor. Bu konuya aşağıda ayrıca değindik.

1. yazılı ne zaman yapılır?

MEB Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliğine göre 1. dönemin ilk sınavı ekimin son haftası ile kasımın ilk haftası arasında yapılır. Bakanlığın 2026-27 sınav takvimini aktaran duyurulara göre okul sınavları için 1. dönem 1. sınav aralığı 2-13 Kasım 2026'dır. Kesin tarih okulunuzun e-Okul'da ilan ettiği takvimdir.

Ders yılı 14 Eylül 2026'da başladı. Ama birçok okulda ilk hafta seçmeli ders seçimiyle geçtiği için sınava kadar yaklaşık 6-8 hafta, yani haftada 2 saatle 12-16 ders saati işlenmiş olur. Program Tema 1'e 6-8 saat ayırıyor. Bu da sınava kadar Tema 1'in tamamının ve Tema 2'nin bir kısmının işleneceği anlamına gelir. 29 Ekim'e denk gelen dersleri de hesaba katın.

Yazılı sınav kuralları kısaca

Robotik Kodlama haftada 2 saatlik bir derstir. Ortaokulda bu derste şu kurallar geçerlidir:

• Sınav sayısı: Her dönem iki yazılı sınav yapılır.
• Katılım puanı: Haftalık ders saati 2 olduğu için her dönem iki ders etkinliklerine katılım puanı verilir.
• Soru biçimi: Ülke ya da il geneli ortak sınavlar dışındaki okul sınavları, cevabını öğrencinin oluşturduğu sorularla yapılır. Bu yüzden çoktan seçmeli test yerine açık uçlu ya da kısa cevaplı sorular kullanılır.
• Süre: Bir sınav en fazla bir ders saati sürer.
• Ortak sınav: Ders okulda birden fazla şubede okutuluyorsa sınav ortak yapılır.
• Konu soru dağılımı: Okulda yapılan ortak sınavların soruları konu soru dağılım tablosuna göre hazırlanır. Bu tabloları il zümreleri ölçme değerlendirme merkezleriyle birlikte oluşturur. Bakanlığın 2026-27 1. dönem tabloları temel eğitimde yalnızca Türkçe, matematik, fen bilimleri, sosyal bilgiler, din kültürü ve İngilizce için yayımlandı. Robotik Kodlama için ilinizin ölçme değerlendirme merkezinin sitesine bakın. Aşağıdaki tablo, il tablosu yoksa kullanabileceğiniz bir öneridir.
• Cevap anahtarı: Sorular puanlı bir cevap anahtarıyla, açık uçlu sorularda dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir. Tek şubeli sınıflarda cevap anahtarının puanlarıyla birlikte hazırlanıp saklanması yönetmelik gereğidir.
• Uygulamalı sınav: Hangi derslerden uygulamalı sınav yapılacağına, şekline, sayısına ve süresine okuldaki zümre karar verir, okul müdürü onaylar. Robotik Kodlama için bu, zümrenizle konuşmaya değer bir seçenektir.
• Dönem puanı: Proje puanlarının ortalaması ile katılım puanlarının ortalaması toplanıp ikiye bölünür. Çıkan sayı iki sınav puanıyla toplanıp üçe bölünür.

Dersi geçen yıl seçip bu yıl ikinci kez alan öğrenciler eski programın kademeli olarak kaldırıldığı geçiş döneminde olabilir. Bu öğrencilerin hangi programa göre ölçüleceğini okul yönetiminizle netleştirin. Bu yazıdaki örnek, dersi ilk kez seçen ve yeni programın 1. düzeyini alan öğrenciler içindir.

İnternetteki hazır yazılılarda nelere dikkat etmeli?

Öğretmen sitelerinde paylaşılan robotik kodlama yazılılarının çoğu eski programın konularını içeriyor. Yeni programın 1. düzey Tema 1 ve Tema 2'sinde yer almayan, bu yüzden ilk yazılıya konmaması gereken konular:

• Robotların tarihçesi, mucit adları ve yıllar.
• Programlama dili türleri ve metin tabanlı dil örnekleri.
• Veri türleri (sayısal, karakter, mantıksal) ve VE/VEYA işleçleri. Yeni programda basit mantıksal işleçler Tema 3'ün ön koşulu olarak geçiyor.
• Derleyici, yorumlayıcı ve benzeri kavramlar. Bunlar 1. düzeyde yok; kod derleme 2. düzeyin 2. temasında geliyor.
• Elektrik devresi, kart çeşitleri, direnç ve LED gibi devre elemanları. Bunlar Tema 3'ün (Robotik Devre Tasarımı) konusudur.
• Belirli bir yazılımın ya da kitin menü adları. Yeni programda marka ya da ürün şartı yok.

Hazır yazılılarda gördüğümüz bir diğer sorun, soruların çoğunun "... nedir?" biçiminde tanım istemesi. Yeni programın ilk teması ise öğrencinin bir problemi algoritmaya dökmesini, akış şemasıyla göstermesini ve algoritmayı örnek girdilerle test etmesini istiyor. Sınavın da bunu ölçmesi gerekir.

Önerilen konu soru dağılımı

Bu dağılımı yaparken 5. sınıf öğrencisinin her soruyu okuyup yazma süresini tek tek tahmin ettik. 8 soru, okuma dahil 45-50 dakika tutuyor ve bir ders saatine sığmıyor. Bu yüzden örnek yazılı 7 soru. Yazının sonunda, robotik sistemlerin kullanım alanlarını ölçen bir yedek soru da var. 1. sorunun yerine koyabilirsiniz, puanı aynı.

Okulunuzda sınava kadar 2. temaya başlanmadıysa ya da tekrar bloğu henüz işlenmediyse 7. soruyu çıkarın. 10 puanının 5'ini 5. sorudaki "dallar" ölçütüne, 5'ini 6. sorunun b şıkkına ekleyin.

Derste "hava kararınca bahçe lambası yansın" gibi bir şema çizdiyseniz 5. soru onun neredeyse aynısı olur ve anlamayı değil hatırlamayı ölçer. Bu durumda bağlamı değiştirin, örneğin "zile basıldıysa zil çalar, basılmadıysa çalmaz".

Örnek yazılı: 2026-27 Robotik Kodlama 1. düzey, 1. dönem 1. yazılı

Adı Soyadı: .................................... Sınıfı: .......... Numarası: ..........

Süre: 1 ders saati. Sorulara verilecek puanlar sorunun yanındadır.

Soru 1 (10 puan)

Bir marketin otomatik kapısı, kapıya biri yaklaşınca açılır. Kapının önünde kimse kalmayınca birkaç saniye sonra kendiliğinden kapanır.

a) Kapının, önüne birinin geldiğini anlamasını sağlayan parçanın genel adı nedir? (2 puan)

b) Bu kapının çalışmasındaki "algılama", "karar verme" ve "iş yapma" adımlarının her birinde ne olduğunu birer cümleyle yazınız. (6 puan)

c) (a) şıkkında yazdığınız parça bozulup hiçbir şey algılamazsa kapıda ne olur? (2 puan)

Soru 2 (12 puan)

Bir okul, koridorlarda dolaşan kameralı ve mikrofonlu bir nöbetçi robot almayı düşünüyor. Robot gördüğü ve duyduğu her şeyi kaydediyor ve kayıtları internet üzerinden okulun dışındaki bir bilgisayara gönderiyor. Teneffüslerde kalabalık koridorlarda kendi başına hareket ediyor.

a) Bu robotun kullanımında bir gizlilik riski yazınız ve bu risk için bir önlem öneriniz. (6 puan)

b) Bu robotun öğrencilerin can güvenliği için oluşturduğu bir riski yazınız ve bu risk için bir önlem öneriniz. (6 puan)

Soru 3 (10 puan)

Bir grup öğrenci, sınıfa giren öğrencileri kameradan yüzlerinden tanıyıp yoklamayı kendiliğinden alan bir sistem tasarlıyor. Sistem şu bilgileri kaydediyor:

1. Öğrencinin adı ve soyadı
2. Öğrencinin yüz fotoğrafı
3. Her öğrencinin sınıfa giriş saati
4. Sınıfın sıcaklığı

a) Bu bilgilerden hangileri kişisel veridir? Numaralarını yazınız. (6 puan)

b) Bu sistem kullanılmaya başlanmadan önce kimlerin izni alınmalıdır? Bir cümleyle yazınız. (4 puan)

Soru 4 (15 puan)

Okul bahçesindeki saksılarda yetişen çiçekler bazen susuz kalıyor. Öğrenciler, toprak kuruyunca su pompasını çalıştıran, toprak yeterince ıslanınca pompayı durduran bir robotik sistem tasarlamak istiyor.

a) Bu problemde sistemin girdisi nedir? (2 puan)

b) Bu problemde sistemin çıktısı nedir? (2 puan)

c) Sistemin çalışması için gereken işlem adımlarını sırasıyla yazınız. En az dört adım yazınız. (11 puan)

Soru 5 (25 puan)

Akıllı bir gece lambası, odadaki ışık miktarını bir ışık sensörüyle ölçüyor. Oda karanlıksa lamba yanıyor, oda karanlık değilse lamba sönüyor.

Bu gece lambasının bir kez çalışan algoritmasını aşağıdaki boş alana akış şemasıyla çiziniz. Akış şeması sembollerini doğru kullanınız.

Öğretmene not: kâğıtta bu soru için yarım sayfa kadar boş alan bırakın.

Soru 6 (18 puan)

Bir öğrenci, el yaklaşınca kapağı kendiliğinden açılan bir çöp kutusu için aşağıdaki algoritmayı yazdı. Kutunun kapağındaki mesafe sensörü, sensör ile el arasındaki uzaklığı santimetre olarak ölçüyor.

1. Başla.
2. Mesafe sensöründen uzaklığı oku.
3. Uzaklık 20 cm'den büyükse kapağı aç.
4. 3 saniye bekle.
5. Kapağı kapat.
6. Bitir.

a) Algoritmayı aşağıdaki iki örnek girdiyle deneyiniz. Her girdi için kapağa ne olduğunu yazınız. (6 puan)

b) Algoritmadaki hatalı adımın numarasını yazınız ve bu adımı düzeltilmiş hâliyle yeniden yazınız. (8 puan)

c) Düzelttiğiniz algoritmanın doğru çalıştığını anlamak için hangi örnek girdiyle yeniden deneme yaparsınız? Bu girdide kapağın ne yapmasını beklersiniz? (4 puan)

Soru 7 (10 puan)

Blok tabanlı bir kodlama ortamında bir kalem karakterine aşağıdaki kod blokları verildi. Kalem, yürüdüğü yerde çizgi bırakıyor.

başlat tıklandığında
4 kez tekrarla
    100 adım ilerle
    90 derece sağa dön

Sınav kâğıdına kod yerine bu blok görünümünü de koyabilirsiniz.

a) Bu kod çalıştırıldığında ekranda hangi şekil çizilir? (4 puan)

b) Şeklin daha büyük çizilmesi için hangi bloktaki hangi değeri değiştirirsiniz? (3 puan)

c) "Tekrarla" bloğu olmasaydı aynı şekli çizmek için kodda alt alta kaç blok olurdu? "Başlat tıklandığında" bloğunu saymayınız. (3 puan)

Başarılar.

Yedek soru (10 puan, 1. sorunun yerine kullanılabilir)

Aşağıda farklı yerlerde kullanılan beş robotik sistem verilmiştir. Her sistemin harfini kullanıldığı alanın yanındaki boşluğa yazınız. Bir gruba birden fazla sistem yazılabilir.

A) Robot süpürge
B) Ameliyatta doktora yardım eden robot kol
C) İnekleri sağan robot
D) Otomobil fabrikasında kaynak yapan robot kol
E) Hastanede hasta odalarına ilaç götüren robot

Ev: ....................
Sağlık: ....................
Tarım ve hayvancılık: ....................
Sanayi: ....................

Cevap anahtarı ve puanlama

Açık uçlu sorularda aşağıdaki cevaplar örnektir. Öğrencinin kendi cümleleriyle yazdığı ve aynı anlamı taşıyan cevaplar tam puan alır.

Soru 1 (10 puan).

• a) Sensör (algılayıcı). 2 puan. "Hareket sensörü" ya da "mesafe sensörü" gibi daha özel adlar da kabul edilir.
• b) Her adım 2 puan:
  • Algılama: sensör kapının önüne birinin geldiğini algılar.
  • Karar verme: biri varsa kapıyı açmaya, kimse yoksa kapatmaya karar verilir.
  • İş yapma: motor kapıyı açar ya da kapatır.
• c) Kapı yaklaşan kişiyi fark etmez ve açılmaz. 2 puan. Kapının hep açık kaldığını yazan ve bunu gerekçelendiren cevaplar da kabul edilebilir.

Soru 2 (12 puan). Her şıkta risk 3 puan, riske uygun önlem 3 puan. Önlem, yazılan riskle ilgili değilse önlem puanı verilmez.

• a) Gizlilik. Örnek risk: öğrencilerin görüntüleri ve konuşmaları izinsiz kaydedilir ya da gönderilen kayıtlar başkalarının eline geçebilir. Örnek önlemler: mikrofon kaydının kapatılması, kayıtların yalnızca yetkili kişilerce görülmesi, kayıtların belli bir süre sonra silinmesi, kayıtların şifreli gönderilmesi, öğrencilerin ve velilerin bilgilendirilmesi.
• b) Can güvenliği. Örnek risk: robot kalabalık koridorda bir öğrenciye çarpabilir, birini düşürebilir ya da yaralayabilir. Örnek önlemler: robotun engel algılayınca durması, teneffüslerde yavaş hareket etmesi ya da hiç çalışmaması. Kayıtların çalınmasını yazan cevap bu şıkta puan almaz, çünkü o bir gizlilik riskidir.

Soru 3 (10 puan).

• a) 1, 2 ve 3. Her doğru numara 2 puan. 4 numara yazılırsa 2 puan düşülür, puan sıfırın altına inmez. Not: sınıfa giriş saati tek başına bir sayı gibi görünse de belirli bir öğrenciye bağlı kaydedildiği için kişisel veridir. Bu ayrımı derste konuşmak sorunun amacıdır.
• b) Velilerin izni 2 puan. İkinci olarak okul yönetiminin izni ya da öğrencilerin kendilerinin bilgilendirilip izninin alınması 2 puan. "Öğrencilerin ve velilerin izni" diyen cevap tam puan alır. Yalnızca bir kişi ya da kurum yazan cevap 2 puan alır.

Soru 4 (15 puan).

• a) Toprağın nem durumu, yani nem sensöründen gelen değer. "Toprağın kuru mu ıslak mı olduğu" da tam puan alır. 2 puan.
• b) Su pompasının çalışması ya da durması. 2 puan. "Çiçeklerin sulanması" diyen cevap 1 puan alır.
• c) Örnek adımlar: (1) Toprak nem sensöründen değeri oku. (2) Toprak kuru mu, kontrol et. (3) Kuruysa pompayı çalıştır. (4) Toprak ıslandığında pompayı durdur. (5) Bir süre sonra tekrar ölç. Doğru sırada yazılmış her adım 2 puan, en fazla 8 puan. Adımlar bir bütün olarak problemi çözüyorsa 3 puan. Ölçme adımı hiç yoksa bu 3 puan verilmez.

Soru 5 (25 puan). Dereceli puanlama:

Örnek çözüm: Başla, ardından "ışık miktarını oku", ardından "Oda karanlık mı?" kararı. Evet ise "lambayı yak", hayır ise "lambayı söndür". İki dal da Bitir'e bağlanır. "Oda aydınlık mı?" diye soran ve dalları buna göre ters bağlayan şema da doğrudur, tam puan alır. Öğrenci soruda istenmediği hâlde ölçüme geri dönen bir döngü kurduysa ve şema doğruysa tam puan alır.

Soru 6 (18 puan).

• a) Her satır 3 puan.
  • 10 cm: kapak açılmaz, çünkü 10 cm, 20 cm'den büyük değildir.
  • 80 cm: kapak açılır, çünkü 80 cm, 20 cm'den büyüktür. Yani kimse yokken kapak açılıyor.
• b) Hatalı adım 3. adımdır. 2 puan. Düzeltilmiş hâli: "Uzaklık 20 cm'den küçükse kapağı aç." 6 puan.
• c) Örneğin 10 cm. Kapağın açılması beklenir. Ya da 80 cm ile kapağın açılmaması beklenir. Girdi 2 puan, beklenen sonuç 2 puan.

Soru 7 (10 puan).

• a) Kare. 4 puan.
• b) "100 adım ilerle" bloğundaki 100 sayısını büyütürüm. 3 puan.
• c) 8 blok (4 "ilerle", 4 "dön"). 3 puan.

Yedek soru (10 puan). Her doğru yerleştirme 2 puan.

• Ev: A.
• Sağlık: B ve E.
• Tarım ve hayvancılık: C.
• Sanayi: D.

Soruları kendiniz yazarken

MEB'in Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli için yayımladığı soru yazım kılavuzu çoktan seçmeli sorular üzerine hazırlanmış. Ama bağlam ve soru kökü ilkeleri açık uçlu sorular için de geçerli. Robotik yazılısına uyarladığımızda şunlar öne çıkıyor:

• Bağlam süs olmasın. Soruyu bağlamı okumadan cevaplayabiliyorsanız bağlam işe yaramıyordur. Yukarıdaki 6. soruda algoritma okunmadan hatalı adım bulunamaz.
• Bağlam yaşa uygun ve herkesin bildiği bir durum olsun. Otomatik kapı, gece lambası, okul bahçesi gibi.
• Soru kökü tek bir iş istesin. Birden fazla iş gerekiyorsa a, b, c şıklarına bölün ve her şıkkın puanını yazın.
• "Sizce" gibi öznel ifadeler kullanmayın. "Sizce bu robot güvenli mi?" yerine "Bu robotun bir güvenlik riskini yazınız."
• Sorular birbirine bağlı olmasın. "Bir önceki soruda bulduğunuz..." diye başlayan bir soru, ilk soruyu yapamayan öğrenciyi iki kez cezalandırır.
• Olumsuz soru kökünde olumsuz sözcüğü vurgulayın. "Hangisi kişisel veri değildir?" gibi. Çift olumsuz kullanmayın.
• Görsel yeni bilgi versin. Süs amaçlı robot resmi koymayın. Akış şeması ya da ekran taslağı gibi soruda kullanılacak bilgiyi taşıyan görseller kullanın.
• Marka adı kullanmayın. Program belirli bir yazılım ya da kit şartı koymuyor. Sınav da ortam adı yerine "blok tabanlı ortam" demeli.

Bireyselleştirilmiş eğitim programı olan öğrenciler için

Aynı öğrenme çıktıları korunarak soru sayısı azaltılabilir. Akış şeması sorusunda semboller hazır çizilip öğrenciden yalnızca kutuların içini doldurması istenebilir. 6. soruda tablo hazır verilip yalnızca "açılır / açılmaz" yazması beklenebilir. Uyarlamaları okulunuzdaki BEP geliştirme biriminin kararına göre yapın.

Yazılı dışında ölçme

Programın ölçme ve değerlendirme bölümü yalnızca ürüne değil sürece de odaklanmayı istiyor ve dereceli puanlama anahtarı, gözlem formu, öz ve akran değerlendirme ile süreç temelli performans görevlerini öneriyor. Robotik Kodlama gibi uygulamalı bir derste yazılı sınav öğrencinin yaptığının yalnızca bir kısmını gösterir. Derste akış şemasını değiş tokuş edip hata arayan bir grup çalışması, katılım puanı için iyi bir gözlem fırsatıdır.

Kaynaklar

• Ortaokul Robotik Kodlama Dersi Öğretim Programı, PDF (öğrenme çıktıları, süre tablosu, ölçme ve değerlendirme). tymm.meb.gov.tr
• Talim ve Terbiye Kurulu, Robotik Kodlama Dersi Öğretim Programı kararı, 7 Ağustos 2026 (karar ekleri). dhgm.meb.gov.tr
• Millî Eğitim Bakanlığı Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği, madde 4, 5 ve 6 (Resmî Gazete, 9 Eylül 2023). mevzuat.gov.tr
• Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği, madde 20, 22 ve 27. mevzuat.gov.tr
• Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü, 1. Dönem Konu Soru Dağılım Tabloları (2026-2027). odsgm.meb.gov.tr
• Millî Eğitim Bakanlığı, 2026-2027 eğitim öğretim yılı çalışma takvimi. meb.gov.tr
• Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, Bağlam Temelli Çoktan Seçmeli Soru Yazım Kılavuzu (Mart 2026). tymm.meb.gov.tr

Kaynaklara erişim: 6 Ekim 2026.